Պատմութիւն

1992թ. օգոստոս 28-ին զոհվել է Արցախյան ազատագրական շարժման ղեկավարներից մեկը` Անդրանիկ (Բերդաձորցի Անդո) Հարությունյանը

Ծնվել է 1956թ. մարտի 7-ին Երևանում: Արմատներով վանեցի է: 1987թ. ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի մանկավարժական ինստիտուտը: Մասնագիտությամբ լրագրող էր: 1990-ից ՀՀ գրողների միության անդամ էր: Գրական անունը՝ «Կարին»: Ղարաբաղյան շարժման առաջին օրերին անդամակցել է «Հայ Դատի պաշտպանության ընկերությանը», իսկ 1988թ. դարձել նախագահության անդամ: 1990թ ընդունվել է ՀՅԴ շարքեր: Նույն տարին կուսակցության հանձնարարությամբ, որպես Դաշնակցության ջոկատների…

Նրանք գրիչը փոխարինեցին զենքով ու կռվեցին խաղաղության համար

Օգոստոսի 23-ին զոհվեցին ազատամարտիկներ Մհեր Ջուլհաջյանն ու Մերուժան Մոսիյանը 1993 թվականի օգօստոսի 23-ին Մարտունու դիրքերում պաշտպանական հատվածը ամրապնդելիս զոհվեցին Մարտունու 26-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար, ՀՅԴ Արցախի կենտրոնական կոմիտեի անդամ Մերուժան Մոսիյանը եւ Լիբանանի ՀՅԴ անդամ, ԼՂՀ Մարտունու 26-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի հետախուզական և զինական մասի խորհրդական Մհեր Ջուլհաճյանը մարտական ընկերների՝ Արտակ Մնացականյանի, Լևոն Համբարձումյանի և Ռուդիկ…

Մեր երկրի կառուցման համար չպետք է խնայենք ոչինչ

Օգոստոսի 23-ը ազատամարտիկ, Պռոշյանի նախկին գյուղապետ, դաշնակցական Հրաչ Մուրադյանի ծննդյան օրն է: Հրաչ Մուրադյանը ծնվել է 1963 թվականին, Գամշլիում, Սիրիա։ 1966-ին ընտանիքով տեղափոխվել է Պռոշյան գյուղ։ Ավարտել է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան պետական համալսարանը։ 2005 թվականից Պռոշյան գյուղի գյուղապետն էր, ամուսնացած էր, ուներ երկու դուստր՝ Նարե, Հայկուհի և երկու որդի՝ Գևորգ, Կարոտ։ 1989թ-ից Արցախյան շարժման…

Վահան Հովհաննիսյան

Վահան Էդուարդի Հովհաննիսյանը ծնվել է 1956 թվականի օգոստոսի 16-ին Երեւանում: 1973 թվականին ավարտել է Երեւանի թիվ 55 դպրոցը այնուհետեւ ընդունվել Բրյուսովի անվան լեզվաբանական ինստիտուտ: Այստեղ ուսումը կիսատ թողնելով Վահան Հովհաննիսյանը մեկնել է Մոսկվա ընդունվել եւ 1978 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական մանկավարժական համալսարանը: Ավարտելուց հետո աշխատանքի է նշանակվել աշխատանքի Հարավային Սիբիրում: Վահան Հովհաննիսյանը, սակայն գերադասել…

Նիկոլ Աղբալեան (1873-1947). Հայաստանի եւ հայութեան հայացման ու ազգային որակի բիւրեղացման առաքեալը

Բազմաշնորհ ու տաղանդաշատ մտքի եւ մշակոյթի մշակ, ազգային-պետական ղեկավար գործիչ եւ քաղաքական-հասարակական անձնուէր առաջնորդ մը եղաւ Աղբալեան, որ իր կեանքը աւարտեց տարագրութեան մէջ՝ իբրեւ մեծ մանկավարժ եւ հանրային դաստիարակ, իր անունը անջնջելիօրէն կապելով Համազգայինի Հայ Ճեմարանին (հետագային «Նշան Փալանճեան», իսկ այժմ «Մելանքթոն եւ Հայկ Արսլանեան»)։ Բառին խորագոյն եւ ընդգրկուն իմաստով՝ Հայաստանի ու հայութեան արդի ժամանակներ…

14 Օգոստոս 1896. Պանք Օթոմանի Գրաւման Անժամանցելի Դասերը

14 Օգոստոսին, Օսմանեան Կայսրութեան մայրաքաղաք Կոնստանդնուպոլիսը թատերաբեմ դարձաւ քաղաքական ահաբեկչութիւններու պատմութեան մէջ աննախադէպ գործողութեան մը։ 1896ի Օգոստոս 14ին, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Պոլսոյ Կեդրոնական Կոմիտէի որոշումով եւ Բաբգէն Սիւնիի ղեկավարութեամբ գործադրուեցաւ օսմանեան կայսերական դրամատան Պանք Օթոմանի գրաւման յանդուգն ծրագիրը։ Ոչ միայն Օսմանեան Կայսրութեան ելեւմտական կեանքին մայր երակը, այլեւ եւրոպական դրամագլուխներու ու գործառնութեանց դրամական–տնտեսական գլխաւոր կեդրոններէն էր…

4 Օ­գոս­տոս 1918. ­­Սե­բաս­տա­ցի ­­Մու­րա­տի վեր­ջին դիւ­ցազ­նա­կան հե­րո­սու­թիւ­նը

Օ­գոս­տո­սի այս օ­րը, 99 տա­րի ա­ռաջ, ­­Պա­քո­ւի հա­յու­թիւ­նը կե­նաց-մա­հու կռիւ կը մղէր Անդր­կով­կաս ար­շա­ւած թրքա­կան զօր­քե­րու եւ ա­նոնց զի­նակ­ցած տե­ղաբ­նակ մու­սա­ւա­թա­կան թա­թար­նե­րուն դէմ։ Թէեւ Ա­ռա­ջին Աշ­խար­հա­մար­տը մօ­տե­ցած էր իր ա­ւար­տին, բայց ­­Պա­քո­ւի նաւ­թա­հո­րե­րուն տի­րա­նա­լու հա­մար կա­տա­ղի ու վեր­ջին պայ­քար մը ծա­ւա­լած էր մէկ կող­մէ թուրք-գեր­ման զի­նա­կից­նե­րուն, իսկ միւս կող­մէ՝ ռուս-անգ­լիա­ցի դաշ­նա­կից­նե­րուն մի­ջեւ։ 1917ի ­­Հոկ­տեմ­բե­րին պոլ­շե­ւիկ­նե­րու…

Համօ Օհանջանեան (1873-1947). «Հայկական Նոր Ասպետութեան» բարոյական դէմքը

Յու­լիս 31ի այս օ­րը, եօ­թա­նա­սուն տա­րի ա­ռաջ, Ե­գիպ­տո­սի մայ­րա­քա­ղաք ­Գա­հի­րէի մէջ, 76 տա­րե­կա­նին, յետ կար­ճա­տեւ հի­ւան­դու­թեան, առ­յա­ւէտ փա­կո­ւե­ցան աչ­քե­րը բժիշկ ­Հա­մօ Օ­հան­ջա­նեա­նի։ Հայ ժո­ղո­վուր­դը կորսն­ցուց միաս­նա­կան իր յար­գան­քին եւ հա­մա­ժո­ղովր­դա­յին պաշ­տա­մուն­քին ար­ժա­նա­ցած մեծ ա­ռա­քեալ մը, ո­րուն շի­րի­մին վրայ գրո­ւե­ցաւ՝ «Ապ­րե­ցաւ, ինչ­պէս քա­րո­զեց»։ Հայ­րե­նի հո­ղէն հե­ռու, տա­րա­գիր ու պան­դուխտ, աչ­քը յա­ռած ­Մա­սեաց խոր­հուր­դին, այս աշ­խար­հէն հե­ռա­ցաւ…

28 Յուլիս 1904. ­Ռուս եւ թուրք սահ­մա­նա­պահ­նե­րու միա­ցեալ գրո­հով՝ սպան­դի են­թար­կո­ւե­ցաւ ­Սա­սու­նին օգ­նու­թեան փու­թա­ցող հայ ֆե­տա­յի­նե­րու «Որս­կան» խում­բը

29 ­Յու­լիս (հին տո­մա­րով ­Յու­լիս 16ին) 1904ին, ­Թաւ­րի­զի վրա­յով ­Թիֆ­լի­սէն ­Ժը­նեւ՝ Հ.Յ.Դ. պաշ­տօ­նա­թերթ «Դ­րօ­շակ»ին ու­ղար­կո­ւած հե­ռա­գիր մը կը տե­ղե­կաց­նէր. «­Հայ յե­ղա­փո­խա­կան­նե­րի եր­կու խումբ, բաղ­կա­ցած 61 հո­գուց, ո­րոնց թւում եւ մի հա­սա­կա­ւոր քա­հա­նայ, մի բժիշկ, վի­րա­բոյժ, ­Մոս­կո­ւա­յի հա­մալ­սա­րա­նի եր­կու ու­սա­նող եւ բա­ւա­կա­նա­չափ ու­րիշ ին­տե­լի­գենտ ան­ձինք, ­Յու­լիս 15/28ի գի­շե­րը կռո­ւի են բռնւում՝ Զար­դա­նիս գիւ­ղի ա­ւե­րակ­նե­րի մօտ, Էրզ­րու­մի…

Լիզ­պո­նի ­Հին­գին գե­րա­գոյն զո­հա­բե­րու­թեան անլ­ռե­լի պատ­գա­մը

27 ­Յու­լի­սը, 1983 թո­ւա­կա­նին, հիմ­նա­կան դար­ձա­կէտ մը ար­ձա­նագ­րեց Հայ ­Դա­տի պայ­քա­րին տա­րեգ­րու­թեան մէջ։ Յու­լիս 27ի այս օ­րը, 34 տա­րի ա­ռաջ, ­Լիզ­պո­նի մէջ, թրքա­կան դես­պա­նու­թեան հա­մա­լիր շէն­քը ա­րիւ­նա­լի թա­տե­րա­բե­մը դար­ձաւ հայ­կա­կան իւ­րօ­րի­նակ Ող­ջա­կիզ­ման։ Լիզ­պո­նի գե­րա­գոյն զո­հա­բե­րու­թեան գրո­հը ի­րա­գոր­ծե­ցին հինգ ե­րի­տա­սարդ հա­յոր­դի­ներ։ ­Հինգն ալ Հ.Յ.Դ. ­Լի­բա­նա­նի Ե­րի­տա­սար­դա­կան ­Միու­թեան ան­դամ­ներ էին, ո­րոնք «­Հայ ­Յե­ղա­փո­խա­կան ­Բա­նակ»ի ա­նու­նով գրա­ւե­ցին եւ…