Դէմքեր եւ իրադարձութիւններ

Նիկոլ Դուման (Նիկողայոս Տէր–Յովհաննիսեան, 1867–1914). Հայկական Յեղափոխութեան Բարոյական Հսկան

Սեպտեմբերի 23ը տարելիցն է անկրկնելի Նիկոլ Դումանի ողբերգական վախճանին։ 23 Սեպտեմբեր 1914ին, մեր աշխարհէն առյաւէտ հեռացաւ հայ յեղափոխական շարժման ԲԱՐՈՅԱԿԱՆ հսկան, որուն թշնամի փամփուշտը երբեք չկրցաւ խոցել, բայց առողջական վիճակին քայքայումը անբուժելիօրէն հիւծեց եւ Պաքուի մերձակայքը գտնուող առողջարանի մը կազդուրման սնարին գամեց զինք՝ այնպիսի ժամանակ մը, երբ Առաջին Աշխարհամարտի բռնկումին հետ թաւալգլոր անդունդ ինկող ողջ…

21 ­Սեպ­տեմ­բեր 1991. ­Հա­յաս­տա­նի ան­կա­խու­թեան ամ­րապնդ­ման եւ ազ­գա­յին- ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ա­ւանդ­նե­րու ար­մա­տա­ւոր­ման հրա­մա­յա­կա­նը

Հա­յաս­տա­նի ան­կա­խու­թեան վե­րա­կանգն­ման եւ ­Հա­յաս­տա­նի ­Հան­րա­պե­տու­թեան վե­րա­հաս­տատ­ման տօ­նը` 21 ­Սեպ­տեմ­բեր 1991ի դա­րա­կազ­միկ Ան­կա­խու­թեան Հան­րա­քո­ւէին տա­րե­դար­ձը ա­հա՛ ան­գամ մը եւս կը դի­մա­ւո­րենք ազ­գո­վին՝ պե­տա­կան-կրօ­նա­կան եւ կու­սակ­ցա­կան-միու­թե­նա­կան ներ­կա­յա­ցուց­չու­թեանց լայն շրջա­նա­կով հա­ւա­քո­ւած քա­ղա­քա­մայր Ե­րե­ւա­նի մէջ։ Սեպ­տեմ­բեր 21 է դար­ձեալ եւ ա­հա՛ 26րդ ­տա­րին ըլ­լա­լով՝ ­Հա­յաս­տա­նի ան­կա­խու­թեան փաստն ու խոր­հուր­դը ազ­գա­յին հպար­տու­թեան խո­րա­գոյն ապ­րում­նե­րով կը հա­մա­կեն հայ մար­դոց միտքն…

«Իմ Կեանքս Որպէս Զինուորագրեալ Ապրած Եմ». Երուանդ Փամպուքեան

ՀՀ Հանրային հեռուստատեսության «Մերոնք» ծրագիրը, 2 սեպտ. 2017թ.- Երվանդ Փամբուկյան «Հայերն Այսօր» կայքը հարցազրոյց մը կատարած է անուանի հայագէտ, պատմաբան, խմբագիր, ՀՅԴ Բիւրոյի նախկին անդամ, ՀՅԴ արխիւներու հրատարակութեան («Նիւթեր Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Պատմութեան Համար») պատասխանատու Երուանդ Փամպուքեանին հետ, որ անդրադարձած է «Ազդակ»ի մէջ իր գործունէութեան, մերօրեայ ազգային խնդիրներուն եւ ՀՅԴի արխիւներուն կարեւորութեան: Ստորեւ՝ հարցազրոյցը. ԳԷՈՐԳ…

14 ­Սեպ­տեմ­բեր 1915. ­Մու­սա ­Լե­րան հե­րո­սա­մար­տին փրկա­րար ու­ղին

102 տա­րի ա­ռաջ այս օ­րե­րուն, 12-14 ­Սեպ­տեմ­բեր 1915ին, ա­ւե­լի քան 4 հա­զար հայ մար­դիկ` մա­նուկ եւ ա­լե­հեր, կին թէ տղա­մարդ, ի­րենց զէն­քե­րով եւ փո­խադ­րե­լի ինչ­քե­րով, ա­պաս­տան գտան ֆրան­սա­կան 5 մար­տա­նա­ւե­րու վրայ եւ հե­ռա­ցան ի­րենց հայ­րե­նի դա­րա­ւոր ոս­տա­նէն` ­Մու­սա ­Լե­րան գիւ­ղե­րէն։ Ա­նոնք հայ­րե­նի­քը կա­մո­վին լքող­ներ չէին։ Ընդ­հա­կա­ռա՛կն. պա­պե­նա­կան հո­ղին կառ­չած հա­յեր էին, ո­րոնք ամ­բողջ 40 օր…

13 ­Սեպ­տեմ­բեր 1922. ­Քե­մա­լա­կան զօր­քի հրահ­րու­մով՝ թուր­քե­րը հրկի­զե­ցին եւ կոր­ծա­նե­ցին չքնաղ Զ­միւռ­նիան

Սեպ­տեմ­բեր 13ի այս օ­րը, 95 տա­րի ա­ռաջ, տե­ղի ու­նե­ցաւ ար­դի ժա­մա­նակ­նե­րու բար­բա­րո­սա­կան մե­ծա­գոյն ո­ճիր­նե­րէն մէ­կը։ Հա­զա­րա­մեակ­նե­րու պատ­մու­թիւն ու­նե­ցող յու­նա­կան Զ­միւռ­նիա չքնաղ քա­ղա­քը հրկի­զո­ւե­ցաւ եւ հիմ­նա­յա­տակ կոր­ծա­նե­ցաւ քե­մա­լա­կան զօր­քի հրահ­րու­մով մո­լեգ­նած թուր­քե­րու ձե­ռամբ։ Պատ­մու­թիւ­նը փաս­տագ­րած է, որ 1922ի ­Սեպ­տեմ­բեր 9ին, ­Դաշ­նա­կից­նե­րու նա­ւա­տոր­մին ան­տար­բեր եւ ձեռ­նա­ծալ հա­յեաց­քին տակ, քե­մա­լա­կան զօր­քը` Նու­րէտ­տին փա­շա­յի մը հրա­մա­նա­տա­րու­թեամբ, յաղ­թա­կան մուտք գոր­ծեց…

Մհեր Ջուլհաճեանի Նահատակութեան 24-Ամեակ

Արցախեան ազատամարտի նուիրեալ, գաղափարապաշտ հայորդի Մհեր Ջուլհաճեանի յիշատակին առջեւ անգամ մը եւս խոնարհելու եւ անոր ուղիին նկատմամբ հաւատարմութիւնը ամրագրելու նպատակով ՀՅԴ ԼԵՄ-ի «Րաֆֆի» մասնաճիւղին կազմակերպութեամբ, երէկ` ուրբաթ, 8 սեպտեմբերին ՀՅԴ «Ս. Թեհլիրեան» ակումբին դիմաց տեղի ունեցաւ անոր նահատակութեան 24-ամեակին նուիրուած ոգեկոչման ձեռնարկ: Ձեռնարկին բացումը կատարուեցաւ Լիբանանի եւ Հայաստանի քայլերգներուն ունկնդրութեամբ: Բացման խօսքով հանդէս եկաւ Քեւըն…

4-7 ­Սեպ­տեմ­բեր 1922. ­Ժը­նե­ւի մէջ գու­մա­րո­ւե­ցաւ «­Հա­յա­սէր­նե­րու ­Մի­ջազ­գա­յին ­Լի­կա»յին պատ­մա­կան հա­մա­գու­մա­րը

Սեպ­տեմ­բե­րի այս օ­րե­րուն (4էն 7), 95 տա­րի ա­ռաջ, «­Հա­յա­սէր­նե­րու ­Մի­ջազ­գա­յին Լի­կա»ն ­պատ­մա­կան հա­մա­գու­մար մը ու­նե­ցաւ ­Ժը­նե­ւի մէջ (­Զո­ւի­ցե­րիա), հայ ժո­ղո­վուր­դին դէմ թրքա­կան պե­տու­թեան գոր­ծադ­րած ցե­ղաս­պա­նու­թեան զո­հե­րուն՝ վե­րապ­րող բիւ­րա­ւոր հայ գաղ­թա­կան­նե­րուն տէր կանգ­նե­լու հիմ­նա­կան օ­րա­կար­գով։ Զ­միւռ­նիոյ շուրջ մղո­ւող յոյ­նեւթր­քա­կան բուռն պա­տե­րազ­մի ար­հա­ւիր­քի օ­րերն էին, յոյ­նե­րով եւ հա­յե­րով բնա­կո­ւած հի­նա­ւուրց, այ­լեւ մե­ծա­պէս ծաղ­կուն ա­ռեւտ­րա­կան-մշա­կու­թա­յին քա­ղա­քի քե­մա­լա­կան գրաւ­ման…

2 Սեպտեմբեր 1991. Արցախի Անկախութեան եւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակումը

Սեպտեմբեր 2ին, 26 տարի առաջ, այդ ժամանակ տակաւին Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզ եւ Շահումեանի Շրջան անունով ծանօթ՝ հայոց հինաւուրց Արցախ Աշխարհի ժողովրդական պատգամաւորները, ատենի օրէնըսդիր իշխանութեան Մարզային եւ Շրջանային Խորհուրդներու միացեալ նիստ մը գումարելով, հռչակեցին Արցախի Անկախութիւնն ու Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հիմնադրումը։ Օրին դժուար էր հաւատալ, որ Շուշիի բարձունքներուն ամրակայուած ատրպէյճանական զօրքի հրետանիի հարուածներուն եւ…

Անդրանիկ (Օզանեան, 1865-1927). Քաջ, խիզախ եւ անպարտելի հերոսի ոգեշնչող մարմնաւորումը

Մեր ազգային յիշողութեան մէջ Անդրանիկ կը մարմնաւորէ քաջ ու խիզախ հերոսի եւ անպարտելի մարտիկի անկորնչելի աւանդ մը, որ մինչեւ մեր օրերը ինքնավստահութեամբ եւ յանդգնութեամբ, հպարտութեամբ եւ մարտունակութեամբ կը ջրդեղէ հայոց նորահաս սերունդներու միտքն ու հոգին։ Դարաշրջան խորհրդանշող հերոսներով հարուստ եղած է մեր ժողովուրդը, հազարամեակներու իր պատմութեան տարբեր հանգրուաններուն։ Աւանդ ստեղծած այդ հերոսները իրենց բացառիկ տեղը…

1992թ. օգոստոս 28-ին զոհվել է Արցախյան ազատագրական շարժման ղեկավարներից մեկը` Անդրանիկ (Բերդաձորցի Անդո) Հարությունյանը

Ծնվել է 1956թ. մարտի 7-ին Երևանում: Արմատներով վանեցի է: 1987թ. ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի մանկավարժական ինստիտուտը: Մասնագիտությամբ լրագրող էր: 1990-ից ՀՀ գրողների միության անդամ էր: Գրական անունը՝ «Կարին»: Ղարաբաղյան շարժման առաջին օրերին անդամակցել է «Հայ Դատի պաշտպանության ընկերությանը», իսկ 1988թ. դարձել նախագահության անդամ: 1990թ ընդունվել է ՀՅԴ շարքեր: Նույն տարին կուսակցության հանձնարարությամբ, որպես Դաշնակցության ջոկատների…