Դէմքեր եւ իրադարձութիւններ

Նիկոլ Դուման (Նիկողայոս Տէր–Յովհաննիսեան, 1867–1914). «Պողպատէ Կամքով Ղարաբաղցի Լեռնականը», Հայոց «Ազատագրութեան Մարտիկ»ը

12 Յունուարը ծննդեան տարեդարձն է հայ ժողովուրդի ազգային–ազատագրական պայքարին անզուգական հայդուկապետին՝ Նիկոլ Դումանի։ 1867ի այս օրը Արցախի Խաչէն գաւառի (Լեռնային Ղարաբաղի Ասկերանի շրջանի) Ղշլաղ գիւղը հայ ժողովուրդին պարգեւեց ծնունդը Նիկողայոս Տէր–Յովհաննիսեանի, որ ճակատագրուած էր հայոց նորագոյն շրջանի պատմութեան վրայ իր անջնջելի դրոշմը դնելու իբրեւ առասպելատիպ Նիկոլ Դուման։ Գերազանցապէս ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆ էր Դուման, որ իր գործով ու…

ՏԱՐԵԴԱՐՁՆԵՐ- Միսաք Թորլաքեան (1888–1968). Հայկական Նեմեսիսի Արժանաւոր Դէմքն Ու Դաշնակցական Վրիժառուի Անվեհեր Ուխտաւորը

Հայ ժողովուրդի հերոսական ծնունդներու անմոռանալի փաղանգին մէջ առանձնայատուկ տեղ կը գրաւէ Միսաք Թորլաքեան, որուն մահուան 42րդ տարելիցն էր անցեալ Ուրբաթ: 12 Նոյեմբեր 1968ին, Քալիֆորնիոյ մէջ, ութսուն տարեկան հասակին, առյաւէտ փակուեցան ցաւատանջ աչքերը Ազգային Հերոսին։ Ցաւատանջ աչքեր՝ որոնք մանուկ տարիքէն զարհուրանքով տեսած էին ե՛ւ Համիտեան կոտորածները, ե՛ւ 1915ին թրքական պետութեան գործադրած ցեղասպանական մեծ ոճիրը, ե՛ւ հայ…

Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն

Սիմոն Վրացյան. ՀՅԴ հիմնադիրները կեանքով և գործով օրինակ պիտի ծառայեցնեն ժողովուրդին: Նրանք թիկունքում չմնացին հանգստավետ դիրքի վրա, այլ անձնազոհությամբ նետվեցին վտանգավոր կյանքի ասպարեզ, հեղափոխական փոթորիկների մեջ՝ հաճախ կուրծք տալով անխուսափելի մահվան, եւ ժողովուրդը հետեւեց նրանց հավատով ու վստահութեամբ, արտադրելով իր ծոցից անհաշիվ հերոսներ ու հերոսական գործեր: ՀՅԴ ուժն ու մեծությունը, անսահման ժողովրդականությունն ու հմայքը հաստատված…

Բաբգէն Փափազեան

Ընկ. տոքթ. Բաբգէն Փափազեան ծնած է 28 Փետրուար 1915-ին, Պաղտատ։ Զաւակն է տոքթ. Գուրգէն եւ Փերուզ Փափազեաններու, որոնց յարկին տակ ստացած է իր նախնական ուսումը, առաջին ուսուցիչ ունենալով կուսակցական գործիչ եւ գրիչի մարդ իր հայրը։ Երկրորդական ուսումը ստացած է Պէյրութի նորաբաց Ճեմարանէն ներս աշակերտելով Լ.Շանթի եւ Ն.Աղբալեանի։ «Ն. Փալանճեան» Ճեմարանի շրջանաւարտներու երրորդ սերունդէն էր ան…

ՏԱՐԵԴԱՐՁՆԵՐ- 14 Օգոստոս 1896. Պանք Օթոմանի Գրաւման Անժամանցելի Դասերը

14 Օգոստոսին, 114 տարի առաջ, Օսմանեան Կայսրութեան մայրաքաղաք Կոնստանդնուպոլիսը թատերաբեմ դարձաւ քաղաքական ահաբեկչութիւններու պատմութեան մէջ աննախադէպ գործողութեան մը։ 1896ի Օգոստոս 14ին, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Պոլսոյ Կեդրոնական Կոմիտէի որոշումով եւ Բաբգէն Սիւնիի ղեկավարութեամբ գործադրուեցաւ օսմանեան կայսերական դրամատան Պանք Օթոմանի գրաւման յանդուգն ծրագիրը։ Ոչ միայն Օսմանեան Կայսրութեան ելեւմտական կեանքին մայր երակը, այլեւ եւրոպական դրամագլուխներու ու գործառնութեանց դրամական–տնտեսական…

25 Յուլիս 1897. Հայկական Արեան Հեղումը Անպատիժ Չի՛ Մնար. Խանասորի Արշաւանքին Անմոռանալի Դասերը

Յուլիս 25ին, 113 տարի առաջ, Երկիրն Հայոց յեղափոխական իր տարերքին ամէնէն բուռն պոռթկումը ապրեցաւ։ Օսմանեան եւ Ցարական կայսրութեանց միջեւ երկատուած ու գերեվարուած հայ ժողովուրդը, քաջարի իր յեղափոխականներուն ուժերու գերագոյն լարումով, պատմութեան թատերաբեմին վրայ իր արժանի տեղը ունենալու իրաւունքը նուաճեց։ Մէկ օրուան մէջ իրագործուեցաւ Խանասորի արշաւանքը։ Քանի մը ժամէն քիւրտ յանցագործներու կարմիր արեամբ ներկուեցաւ Խանասորայ կանաչ…

Պետօ (Աղեքսանդր Պետրոսեան, 1870–1896). Հայ Յեղափոխական Շարժման Անվեհեր Դրօշակիրը

Յունիսի այս օրերուն, 1896ին, «Գարահիսար լերան կրծքին՝ նա էլ ընկաւ վիրաւոր. կուրծքը պատռած, սիրտը խոցուած, չար թշնամու գնդակով»… Այդպէս ծանրօրէ՛ն վիրաւոր, բայց մինչեւ վերջին շունչ կռիւը շարունակելով՝ հարիւրաւոր իր զինակիցներուն հետ նահատակուեցաւ անզուգական Պետոն։ Ամբողջ Յունիս ամիսը, այդ տարի, օրհասական օրեր բաժին հանեց Վան–Այգեստանի եւ ընդհանրապէս Վասպուրական գաւառի հայութեան։ Կարմիր Սուլթանը վճռած էր արեան մէջ…

14 Օգոստոս 1896. Պանք Օթոմանի Գրաւման Անժամանցելի Դասերը

14 Օգոստոսին, 114 տարի առաջ, Օսմանեան Կայսրութեան մայրաքաղաք Կոնստանդնուպոլիսը թատերաբեմ դարձաւ քաղաքական ահաբեկչութիւններու պատմութեան մէջ աննախադէպ գործողութեան մը։ 1896ի Օգոստոս 14ին, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Պոլսոյ Կեդրոնական Կոմիտէի որոշումով եւ Բաբգէն Սիւնիի ղեկավարութեամբ գործադրուեցաւ օսմանեան կայսերական դրամատան Պանք Օթոմանի գրաւման յանդուգն ծրագիրը։ Ոչ միայն Օսմանեան Կայսրութեան ելեւմտական կեանքին մայր երակը, այլեւ եւրոպական դրամագլուխներու ու գործառնութեանց դրամական–տնտեսական…

Հայտնի և անհայտ Արա Սարգսյանը

Քանդակագործ Արա Սարգսյանը ծնվել է 1902թ. ապրիլի 7-ին Կոստանդնուպոլսում: 1918-21թթ. Սովորել է Կ.Պոլսի Գեղարվեստի վարժարանում, այնուհետև` Վիեննայի Գեղարվեստի ակադեմիայի բարձրագույն դպրոցում: 1925-ին ընդունել է խորհրդային քաղաքացիություն և վերադարձել Երևան: Նա հիմնականում քանդակել է հայ մեծանուն մտավորականների` Վահան Թոթովեց, Մանուկ Աբեղյան, Հրաչյա Աճառյան, Միքայել Նալբանդյան, Հակոբ Պարոնյան, Ալեքսանդր Շիրվանզադե, Նաիրի Զարյան, Ջիվելեգով և այլն: Գյումրիում տեղադրված…

Արշաւիր Շիրակեան Հայ ժողովուրդի Արդարահատոյց Բազուկը

Հայ ժողովուրդի ազգային հերոսներու շարքին փառապանծ ու յաւերժական իր պատուանդանը ունի Արշաւիր Շիրակեան, որուն մահուան 37րդ տարելիցն է Ապրիլ 12ը։ Մ. Նահանգներու մէջ, 12 Ապրիլ 1973ին, այնքա՜ն արիւնահեղութիւն եւ սարսափ տեսած իր աչքերը առյաւէտ փակեց Հայոց Նեմեսիսի քաջասիրտ Ահաբեկիչը։ Հայկական Ցեղասպանութեան պատասխանատու թրքական պետութեան ներկայացուցիչները պատուհասող դաշնակցական արդարագործներու փաղանգին մէջ Արշաւիր Շիրակեան հանդիսացաւ ա՛յն իւրայատուկ…